zeitdiebemagazin

50 TYSIĘCY ZŁOTYCH DLA SASINA

Warto odnotować również, kto wpłacał na kampanię wicepremiera Jacka Sasina, który w wyborach startował jako minister bez teki, a po wyborach został ministrem aktywów państwowych – nadzorującym większość spółek z udziałem państwa.

Pieniądze na jego kampanię – łącznie 50 tys. zł – wpłaciło 9 osób.

Zbigniew Hoffman startował w wyborach 2019 roku jako urzędujący wojewoda wielkopolski. Na jego kampanię wpłaciło 26 osób. Z ich wpłat uzbierało się 57 tys. zł. Po klika tysięcy złotych wpłacili m.in. członkowie władz spółek Polregio, Wojskowych zakładów Motoryzacyjnych, Polskiej Spółki Gazownictwa i Danko Hodowla Roślin (spółka-córka Krajowej Grupy Spożywczej).

Ale najliczniej darowizny wpłacali ludzie związani ze spółkami z grupy Enea, które mają siedziby w Wielkopolsce:

– Józef Aleszczyk, kiedyś członek zarządu Enea Centrum, potem członek zarządu Enea Operator – przelał na kampanię Hoffmana 2 tys. zł,

– Tadeusz Dachowski, ówczesny członek zarządu Enea Operator – także 2 tys. zł,

– Ryszard Żukowski, prokurent Enea Centrum kolejne 2 tys. zł,

– Piotr Bielerzewski, prokurent Enea Logistyka – 500 zł.

Dwie z wpłacających osób – Dariusz Jędraszak i Magdalena Antczak – do Enei Centrum trafili później (Jędraszak został w 2020 r. prokurent spółki, a Antczak w 2022 r. członkinią zarządu).

Frakcje wpłacających na Kuchcińskiego ludzi z Orlenu i wpłacających na Hoffmana menadżerów z Enei połączył Szymon Szynkowski vel Sęk. Jedną z najwyższych darowizn na jego kampanię – 7 tys. zł wpłacił Michał Cebula – prokurent, a potem członek zarządu Enea Operator. A kolejną co do wielkości darowiznę – 5 tys. zł – przekazał Paweł Stańczyk, ówczesny wiceprezes Orlen Serwis.

SERYJNE WSPARCIE Z ORLENU I ENEI

Najciekawiej wyglądają listy wpłat “dedykowanych” na kampanię obecnych ministrów Marka Kuchcińskiego i Zbigniewa Hoffmana.

Kuchciński w wyborach 2019 r. startował jako były marszałek Sejmu. Z funkcją rozstał się tuż przed końcem kadencji, gdy media ujawniły, że latał z rodziną i znajomymi VIP-owskimi samolotami. Na jego kampanię wpłaciło 16 osób – łącznie 59 tys. zł (z tego 11 tys. zł przelał on, jego żona i teściowe).

Pozostałe darowizny przekazywali głównie ludzie związani z Orlenem:

– prezes Orlenu Daniel Obajtek wpłacił 10 tys. zł,

– Tomasz Sanecki, członek zarządu Orlen Południe, przelał – 5 tys. zł,

– Jarosław Wróbel, wtedy prezes Orlen Południe, teraz wiceprezes Energa Obrót i członek rady nadzorczej Anwilu (spółka-córka PKN Orlen) – 5 tys. zł,

– Robert Samek, ówczesny członek zarządu Orlen Południe – 5 tys. zł,

– i Janusz Radomski, wtedy prezes Orlen Upstream, a od 2021 r. prezes Inowrocławskich Kopalni Soli Solino (spółka-córka PKN Orlen) – 4 tys. zł.

Trzej ostatni kilka miesięcy wcześniej, przed wyborami do Parlamentu Europejskiego, wsparli kampanię wyborczą Beaty Szydło i Joanny Kopcińskiej. Jak ujawniła TVN24, 22 osoby związane z grupą Orlen wpłaciły wówczas w krótkim czasie jednakowej wysokości darowizny na kampanię tych dwóch kandydatek.

To ta sprawa sprawiła, że o finansowaniu kampanii przez ludzi ze państwowych spółek zrobiło się głośno.

W grupie, która wspierała Szydło i Kopcińską, był też Paweł Jegier, wtedy wiceprezes, dziś prezes spółki Orlen Serwis. Przed wyborami parlamentarnymi przelał 5 tys. zł na kampanię obecnego ministra rozwoju Waldemara Budy. W jego przypadku była to chyba jedyna wpłata od kogoś związanego z państwowymi spółkami.

Pieniądze przelewali też członkowie władz i menadżerowie z innych spółek z udziałem państwa: Lotosu, Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, Tauronu, Totalizatora Sportowego i Węglokoksu.

Dokładnie 5555,55 zł na kampanię Morawieckiego wpłacił Rafał Milczarski, prezes Polskich Linii Lotniczych LOT i Polskiej Grupy Lotniczej. Tego samego dnia przelał takie same kwoty również na kampanię Jarosława Kaczyńskiego i Radosława Fogla.

Na kampanię Zbigniewa Ziobro wpłacił… on sam (35 tys. zł) i jego żona – Patrycja Kotecka-Ziobro (10 tys. zł). Kampanię Henryka Kowalczyka i Michała Wójcika wsparły tylko ich żony. Hanna Kowalczyk wyłożyła na ten cel 30 tys. zł, a Agata Wójcik – ponad 28 tys. zł.

Darowizny “dedykowane” kampanii Mariusza Kamińskiego wpłacili jego syn Kacper Kamiński (było o nim głośno w 2018 r. gdy okazało się, że dostał pracę w Banku Światowym) oraz Wojciech Nachiło (w czasach PRL działacz opozycji, potem związany z Ligą Republikańską Kamińskiego, dziś znany przedsiębiorca z branży obuwniczej i odzieżowej). Pierwszy wpłacił 12 tys. zł, drugi 20 tys. zł.

Na kampanię kilku kolejnych członków rządu wpłacali tylko oni sami. Tak było w przypadku Grzegorza Pudy (wyłożył 30 tys. zł), Marleny Maląg (24,5 tys. zł) i Kamila Bortniczuka (15,4 tys. zł).

Na kampanię Włodzimierza Tomaszewskiego nie wpłynęła żadna darowizna.

UKŁAD ZAMKNIĘTY

Politycy PiS chcieliby, by kolejną kampanię tej partii w jeszcze większym stopniu finansowali ludzie, którzy zajmują intratne stanowiska w państwowych spółkach. A firm, których wspólnikiem jest państwo, i w których rządzą dziś nominaci PiS, są tysiące.

Ci, którzy zostali nominowani do zarządów i rad nadzorczych firm przez obecną władzę, teraz mają pomóc tej władzy w wygraniu kolejnych wyborów, by po wyborach mogli dalej pełnić funkcje w spółkach. To układ zamknięty.

Jak będzie wyglądała przyszłoroczna kampania, jeśli wszyscy nominaci partii rządzącej zaczną intensywniej wspierać ją finansowo?

– To wszystko układa się w taki smutny obrazek. Partia nadużywa władzy, żeby wepchnąć swoich ludzi na lukratywne stanowiska, a ci potem muszą się jej odwdzięczać. Jeśli ci nominaci czują, że muszę się rewanżować PiS, to znaczy, że bez pomocy partii na te posady by nigdy nie trafili – komentuje dla WP prof. Jarosław Flis, socjolog z UJ. – To wielka bezczelność, w dodatku potwierdzona w partyjnych uchwałach.

Bianka Mikołajewska, dziennikarka Wirtualnej Polski

• Wśród menadżerów państwowych spółek od kilku miesięcy rozchodzi się przekaz, że potrzebny jest “finansowy szturm”, który wesprze przyszłoroczną kampanię wyborczą PiS.

• – To z tych pieniędzy finansowane będą ogólne wydatki kampanijne – na przykład spoty telewizyjne. Ale też kampanie polityków, którzy sami nie zgromadzą wystarczających środków na swoją promocję wyborczą – mówi w rozmowie z Wirtualną Polską wieloletni poseł PiS.

• Im wyższa pozycja polityka w hierarchii, tym wyższe “zebrane” przez niego darowizny na kampanię wyborczą – to prawidłowość, którą dało się zauważyć już w 2019 roku.

• Rekordową kwotę przed wyborami do parlamentu – 463 tys. zł. – wpłacono na premiera Morawieckiego. Drugi – z sumą 84 tys. zł. – był Piotr Gliński. 50 tys. zł wpłynęło na wyborczą promocję Jacka Sasina, a 59 tys. zł na Marka Kuchcińskiego. Na kampanię Zbigniewa Ziobro wpłacił… on sam (35 tys. zł) i jego żona – Patrycja Kotecka-Ziobro (10 tys. zł). A Mariusza Błaszczaka wsparł tylko emeryt z Poznania – kwotą 150 zł.

Ćwierć miliona na patrona

W wyborach parlamentarnych w 2019 r. Mateusz Morawiecki po raz pierwszy ubiegał się o mandat poselski. Jak wynika z ustaleń dziennikarzy TVN, siedemnaście osób uchodzących za jego nominatów w spółkach, wpłaciło na kampanię przyszłego premiera aż 242 tys. zł. Przelewy wahały się pomiędzy tysiącem a 56 tys. złotych. Jak podkreślają reporterzy TVN, przed 2019 r. żadna z osób z tej grupy nie wpłacała pieniędzy na fundusz wyborczy PiS.

Kampanię wyborczą premiera najhojniej wsparli: Armen Artwich (56 tys. zł; od 2018 r. członek zarządu PKN Orlen ds. korporacyjnych), Patrycja Klarecka (40 tys. zł; od 2018 r. członek zarządu PKN Orlen ds. Sprzedaży detalicznej), Tomasz Fill (36 tys. zł; obecnie wiceprezes zarządu Polskiego Fundusz Rozwoju) i Agata Górnicka (20 tys. zł; od 2018 r. dyrektor biura relacji z otoczeniem w PKN Orlen).

Autorzy reportażu zaznaczyli, że Artwich (wpłacił maksymalną kwotę na kampanię premiera w świetle ówczesnego prawa wyborczego) i Klarecka to dawni współpracownicy Morawieckiego z czasów, gdy był on prezesem Banku Zachodniego WBK. Pierwszy pracował tam jako prawnik, a druga była dyrektorem ds. nowych mediów i marketingu.